عدم جذب بودجه، ظلم مضاعفی به مردم لرستان است

به گزارش دیار مفرغ، یادداشت_محمد فیضی، درخبرها آمده، دیوان محاسبات استان لرستان اعلام کرده است که بیش از یک هزار و ۶۷۸ میلیاردتومان ازبودجه سال گذشته استان هزینه نشده است که یک هزار و ۳۰۰‌ میلیارد تومان از آن اعتبارات تملک سرمایه یابه زبان ساده بودجه عمرانی است که در طرح های زیربنایی بایستی هزینه شود واین یک فاجعه وظلم بزرگ به لرستان و کشور است که دراین مطلب سعی برتحلیل علمی آن داریم.

سازمان های دولتی، مؤسسه هاي عمومي هستند كه به منظور اداره کشور تأسيس شده اند. سازمان های دولتی به عنوان مديران و مراجع اصلي هماهنگ كننده اداره امور کشور نقش بسيار مهمي در حل معضلات دارند كه اين مهم به طور مسلم در سايه نبود بحران در بودجه محقق خواهد شد.

بودجه ريزي و كنترل بودجه نشانه اصلي، برنامه ريزي و پاسخ گويي در سازمان هاي بخش عمومي است و تأمين كننده حيات هر سازمان يا نهاد دولتي است، زيرا بيش از ۹۵% از منابع مالي سازمان های دولتی از بودجه تأمين مي شود و وابستگي به كمك هاي بلاعوض دولتي كمتر از ۵% است.

به دلايل سياسي و نهادي لازم است كه سازمان های دولتی سطح مخارج خود را متناسب با بودجه تعيين شده تنظيم كنند (جانسون و سیوربو ۲۰۱۴). بنابراین، مسأله اساسي در بحث بودجه ريزي بخش عمومي، توجه به انحرافات غيرعادي و بويژه كسري بودجه است.

اولين و مهم ترين محدوديت براي حل مسائل روزافزون و ناكارآمدي خدمت رساني در ايران، نظام ناكارآمد مديريت و برنامه ريزي هزينه است كه سرانجام موجب دست نيافتن به چشم اندازهاي پيش بيني شده و نارضايتي شهروندان مي شود. بنابراين، براي فراهم آوردن زندگي با كيفيت مناسب و افزايش رضايت مندي آنان، مطالعه بيش تر در زمينه رفع بحران بودجه اهميت زيادي دارد. در این ارتباط مسئله اي که غالبا مطرح می شود این است که چگونه می توان عملکرد واقعی سازمان ها را ارزیابی کرد و بین اعتبارات بودجه اي و عملکرد مورد انتظار سازمان های دولتی پیوند شفاف و قابل درك برقرار نمود.

در این مسیر مشکلات و چالش هایی وجود دارد، مهمترین عامل نظام بودجه ریزی بر مبنای عملکرد « برنامه» است . «برنامه » مجموعه ای از فعالیت ها یا پروژه های تحت نظر دستگاه یا واحد اجرایی خاص است که با استفاده از منابع موجود به دستیابی اهداف و نتایج موردنظر کمک می کند .

اهداف عملیاتی برنامه باید برآورد شدنی باشد . براین اساس بودجه ریزی باید به نحوی انجام گیرد که هزینه ها و درآمدهای هر برنامه یا فعالیت برای تصمیم گیران مشخص باشد.

بودجه باید دارای سه مشخصه اساسی باشد : اول ساختار برنامه در چهارچوب اهداف راهبردی تعریف شود، دوم چهارچوب برنامه به نحوی تعریف شود که تصمیم گیری و اولویت بندی را تسهیل کند، سوم ساختار آن به گونه ای باشد که پاسخگویی را تقویت کند. دولت نیاز به اطلاعات و تخصص دارد تا فعالیت‌ها و ستانده‌ها را به واحدهای استاندارد تجزیه نماید.

پیاده‌سازی بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد ممکن است با مشکلاتی مواجه شود:۱ـ فقدان رهبری و تعهد ۲ـ عدم استمرار در تمرکز اصلاحات ۳ـ عدم وجود منابع کافی از قبیل زمان، پول و پرسنل برای پیاده‌سازی تلاش‌های اصلاحی ۴ـ فقدان روایی و پایایی اندازه‌ گیری‌ها ۵ـ فقدان مشوق‌هایی برای بکارگیری اصلاحات یا تنبیه‌هایی برای عدم بکارگیری آنها ۶ـ انتظارات نابجا برای موفقیت براساس مطالعات انجام شده و باتوجه به قوانین و مقررات وضع شده در داخل کشور از جمله مواد ۱۳۸و ۱۴۴ قانون برنامه چهارم توسعه و بنا به عقیده برخی از اقتصاددانان که اخیراً مدلی بنام مدل الماس در خصوص بودجه‌ریزی عملیاتی ارائه کرده‌اند در می‌یابیم که عواملی همچون برنامه‌ریزی، تحلیل هزینه‌ها، نظارت، کنترل و ارزشیابی (مدیریت عملکرد)، مدیریت تغییر، نظام انگیزش و نظام پاسخگویی بعنوان عناصر و مولفه‌های استقرار نظام بودجه‌ریزی عملیاتی به شمار می‌روند. عامل‌های برنامه‌ ریزی، تحلیل هزینه‌ها و نظارت، کنترل و ارزشیابی (مدیریت عملکرد) بعنوان عوامل اصلی محسوب شده و عامل‌های مدیریت تغییر، نظام انگیزش و نظام پاسخگویی به عنوان عوامل کمک کننده و توانمندساز هستند.

در برنامه‌ریزی، برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی در یک قالب بلند مدت (برگرفته از برنامه پنج ‌ساله و سیاست‌های کلی کشور) طراحی و مشخص می‌شوند.

دستگاه‌های اجرایی براساس سهم تعریف شده در قانون برنامه و ماموریت سازمانی خود برنامه راهبردی سه الی پنج‌ساله‌ای را تنظیم و تدوین می‌کنند که در آن اهداف و پیامدهای بلند مدت و نیز اهداف کمی بلند مدت یا همان پیامدهای میانی تعریف می‌گردد. سپس دستگاه‌های اجرایی با برش سالانه از برنامه راهبردی خود، سند بودجه عملیاتی خود را که همان برنامه سالانه نام دارد برای پیشنهاد بودجه، تامین اعتبار و ارزیابی عملکرد تنظیم می‌کنند.

« بخش دوم و پایانی »

در برنامه سالانه اهداف کمی سالانه بر اساس اهداف بلندمدت راهبردی تعیین می‌ شوند که پیامدهای سالانه را نشان می‌دهند.

در حوزه کنترل و ارزشیابی یا همان مدیریت عملکرد متناسب با اهداف سالانه پیامد محور، شاخص‌های عملکرد و سپس اهداف کمی برنامه‌ای تعیین شده که این اهداف پیامدهای برنامه‌ای را برای یک سال مشخص می‌کند. در این مرحله اهداف کمی برنامه‌ای خروجی محور، خروجی‌های برنامه را برای رسیدن به پیامدهای برنامه‌ای تعیین و شاخص‌های عملکرد متناظر آن نیز تعریف می‌شوند.

در مرحله آخر بودجه دستگاه‌های اجرایی براساس قیمت تمام شده خروجی‌های برنامه‌ای که در حوزه تحلیل هزینه‌ها بدست می‌آید، تهیه می‌گردد و در پایان سال انحراف شاخص‌های مالی و غیرمالی با برنامه سالانه و بودجه مصوب و بودجه عملکرد در حوزه مدیریت عملکرد و براساس گزارش‌های عملکرد دستگاه‌های اجرایی تعیین می‌شوند که نتایج آن منجر به اصلاح فرآیندها، مدیریت برنامه‌ها، اصلاح برنامه‌های راهبردی و سالانه و در برخی از موارد اصلاح برنامه‌های توسعه نیز می‌گردد.

عناصر مدیریت تغییر، نظام انگیزش و نظام پاسخگویی نیز به تحقق استقرار نظام بودجه‌ ریزی عملیاتی بصورت یک‌پارچه کمک می‌کنند. عنصر مدیریت تغییر کمک می‌کند که تغییر نظام بودجه‌ریزی بصورت اثربخشی اتفاق افتد و عنصر نظام انگیزش به اختیارات مدیران می‌پردازد و حوزه فعالیت آنان را در این نظام بودجه‌ریزی گسترش داده و اجازه اعمال مدیریت در به‌کارگیری ورودی‌ها و تغییر فرآیندها برای تولید خروجی‌ها و پیامدهای مورد نظر را به آنان می‌دهد.

عنصر نظام پاسخگویی نیز با کمک عنصر کنترل و ارزشیابی یا همان مدیریت عملکرد در قالب مدیریت قراردادی یا همان استفاده از تفاهم‌نامه‌های عملکردی به ارزیابی عملکرد مدیران و برنامه‌ها در قالب اهداف، پیامدها و خروجی‌های مشخص تعیین شده در برنامه‌های سالانه یاری می‌رساند..

بنابراین برای ارباب جراید درارتباط با رسوب بودجه عمرانی لرستان این سئوالات مطرح است که:

۱ـ سهم مدیریت کلان اقتصادی استان وسهم مدیران دستگاه های اجرایی مرتبط با این رسوب چقدراست؟

۲ـ درامربرنامه ریزی تا چه میزان قصوراحتمالی وجود داشته است؟

۳ـچقدردرتحلیل هزینه ها انحراف وجود داشته است؟

۴ـ در امر نظارت، کنترل و ارزشیابی (مدیریت عملکرد)،به چه میزان قصور یا نقص صورت گرفته است؟

۵ـ درامر مدیریت تغییر، نظام انگیزش و نظام پاسخگویی تاچه میزان نقص یا قصور داشته ایم؟

۶ـ میزان تعهد و رهبری مدیریتی در این امر چقدر موثر بوده است؟

۷ـچقدربه اصلاح فرآیند بی توجهی شده است؟

۸ـ چقدربه تنبیه عوامل مرتبط با این ظلم رسیدگی اولیه شده است؟

درحالی که درلرستان انواع طرح های عمرانی نیمه تمام وجود داردوکمبود تجهیزات درهمه زمینه موج می زندچگونه می شود که نتوان بودجه تخصیصی راجذب کرد.

این امر واقعا هنر میخواهد که از هنرمندان مرتبط با این فاجعه طی سال های گذشته و اکنون تجلی پیداکرده است.

می دانید که درصورت جذب این اعتبارات چقدر به اشتغال جوانان جویای کاراستان اما فرارکرده به بیغوله های دیگراستان ها کمک می شود؟ چقدر به توسعه زیرساخت های استان که منجربه جذب سرمایه گذاران می شد کمک می شود؟ چقدربه پویایی اجتماعی،فرهنگی، اقتصادی وحتی سیاسی استان کمک می شود؟

جناب استانداراز حضرتعالی انتظار می رود تا قبل از اتمام مهلت زمان جذب بودجه که به نظر می رسد تا پایان شهریورباشدبا هشدار شدید به مدیران مرتبط، اجازه ندهید این اعتبارات برگشت داده شود.

جناب مهندس شاهرخی انتظار می رود با نظارت وکنترل شدید اجازه ندهید درقالب سند سازی های غیرواقعی مصرف شوندواگر لازم باشد اسامی افراد ناتوان دراین امر را به افکار عمومی اعلام ونظام تنبیهی مناسبی برای برخورد با این پدیده برقرارشود چراکه اگر درگذشته برخورد می شد اکنون این گونه نبودیم و اگر الان برخورد نشود درآینده هم در بر همین پاشنه خواهد چرخید.

یادم می آید صابری استانداراسبق می گفت ۵۳۰ میلیون دلار ازمحل صندوق توسعه ملی درآن سال ها به استان تخصیص داده بودند که چون مدیران ما برنامه ای برای جذب آن نداده بودند آن را به اصفهان دادند.

آقای استاندار شما بهتر ازما می دانید که مردم این استان چقدر نجیب، فهیم وصبور هستند.نگذارید این ظلم مضاعف که باعث توسعه چرخه عقب ماندگی استان می شود رخ دهد. شما در پیشگاه خدای بزرگ،خون شهیدان، درد جانبازان و رنج آزادگان وصدالبته آه قاطبه مردم استان، مسئولید . پس تا دیرنشده اقدام فرمایید.

یادتان نرودکه پالایشگاه وپتروشیمی استان مرکزی هم به لرستان تعلق داشت ،اما به واسطه ناتوانی های مدیریتی از کف پرید و اکنون مرکزی ها می گویند که غیربومی ها(بخوانید لرستانی ها) حق کار در آنجا را ندارند.

نویسنده خبر::

فاطمه رستگار: خبرنگار
سوابق:
کارشناس ارشد/ مطالعات فرهنگی و رسانه
مدیر مسئول هفته نامه دیار مفرغ و پایگاه خبری دیار مفرغ ، سرپرست روزنامه سراسری شروع و رویش ملت
عضو سابق هیات مدیره خانه مطبوعات لرستان، عضو سابق انجمن صنفی فعالان رسانه‌ای لرستان